Problemi kod dece

Poremećaji psihofizičkog razvoja dece:

Specifični razvojni poremećaj školskih veština
Specifični razvojni poremećaj motorne funkcije
Pervazivni razvojni poremećaji
Deca sa intelektualnim oštećenjem
Poremećaj razvoja govora i jezika
Deca sa oštećenjem vida (Slepa i slabovida deca)

Mentalni poremećaji i poremećaji ponašanja:

ADHD
Tikovi
Strahovi
Agresivnost
Smetnje u komunikaciji i socijalizaciji
Nespretno dete
Povučeno dete

 

  • problemi u periodu od rođenja do 2. godine – problemi sa hranjenjem, spavanjem i ekscesivnim plakanjem, odgajanje “teške” bebe, problem “vezivanja” za bebu…
  • problemi ranog detinjstva ( od 2. do 7. godine ) – noćno mokrenje, noćne more i strahovi, emocionalni problemi …
  • razvojni poremećaji u školskom uzrastu – teškoće sa učenjem, poremećaji ponašanja, depresivno reagovanje, adolescentske krize…

Kada govorimo o razvojni poremećajima i raznim drugim problemima koji se javljaju kod dece, možemo da izdvojimo samo neke sa kojima smo se najčešće susretali u praksi.

ADD/ADHD

Šta je ADD-ADHD?
To su skraćenice za “attention deficit disorder”, odnosno “attention deficit hyperactivity disorder”.
Na našem jeziku to bi značilo deficit pažnje, sa ili bez hiperaktivnosti.
Brojna istraživanja naučnih i zdravstvenih institucija u svetu ukazuju na to da je sve veći procenat dece kod koje je dijagnostifikovan deficit pažnje.

Ovi poremećaji pažnje kod dece uglavnom se ispoljavaju kroz 4 osnovne karakteristike ponašanja:

1) Selektivna pažnja: deca sa ADD funkcionišu u dva ekstrema pažnje, za razliku od većine čija se pažnja održava u srednjim vrednostima veći deo vremena. Ona mogu imati ekstremni fokus pažnje, ali samo u situacijama koje su za njih nove i interesantne (najčešće su to video igrice ili gledanje T.V.), i izrazito lošu koncentraciju kada su u pitanju svakodnevne školske aktivnosti.

2) Pometenost: lako im se pomete tok misli, privuče ih i odvuče bilo koja spoljašnja stimulacija, ili bujica ideja koje nisu u funkcionalnoj vezi sa zadatkom koji obavljaju.

3) Impulsivnost: akcija ide pre refleksije, što ih često dovodi u opasnost i nevolje.

4) Hiperaktivnost. Preterana aktivnost koja je neprikladna situaciji. Većina ovih osobina javlja se kod sve dece povremeno. Kod dece sa poremećajima pažnje prisutna je većina ovih osobina, veći deo vremena, i u ektremnijem obliku. Čest pratilac ADD su drugi problemi u učenju kao što su disleksija , disgrafija, diskalkulija…

 

Specifični razvojni poremećaji školskih veština

Ovi razvojni poremećaji obouhvataju grupu poremećaja koji se manifestuju  značajnim oštećenjem učenja i razvijanja školskih sposobnosti. Često su ovo deca sa problemima u čitanju, pisanju, računanju kao i reprodukovanju predjenog gradiva. Ova oštecenja u učenju nisu direktna posledica drugih poremecaja ( kao sto su mentalna ometenost, neuroloske smetnje, poremećaji vida ili sluha, kao i emocionalni poremećaji.
Specifični razvojni poremećaj školskih sposobnosti često se javlja zajedno sa drugim kliničkim sindromima (kao sto su ADHD  sindrom ili poremećaj ponašanja), ili drugim razvojnim poremećajima (kao sto je specifični razvojni poremećaj motornog funkcionisanja ili razvojni poremećaj govora i jezika).

 

Govorno jezički poremećaji

1) Omisija –nedostatak glasa u reči

Supstitucija – zamena jednog glasa drugim

Distorzija –nepravilan izgovor određenog glasa

2) Razvojna disfazija –razvojno jezički poremecaj, odnosno poremećaj razvoja ekspresivnog i receptivnog pri čemu je socijalni razvoj normalan, bez gubitka sluha, mentalne retardacije, autizma ili drugih poremecaja.

3) Mucanje – poremećaj fluentnosti govora (ritma i tempa). To je isprekidan i nepravilan govorni proces usled grčenja jezika, usana, nepca, glasnica, dijafragme i misića grudnog koša.

4) Disleksija (poremećaj čitanja)  i disgrafija (poremećaj pisanja) pored normalne inteligencije, vida i sluha, adekvatne obuke i motivacije.

5) Afazija – gubitak ili poremećaj već stečenih govorno jezičkih sposobnosti prouzrokovanih lezijom mozga.

 

Povučeno ( usamljeno) dete

Povučena deca imaju problem sa uklapanjem u društvo vršnjaka. Zbog toga često imaju neprijatan osećaj usamljenosti.  Ona se može podeliti na socijalnu i emocionalnu usamljenost.

Socijalna usamljenost se manifestuje kroz teškoće deteta da se priključi grupi vršnjaka, a emocionalna usamljenost se odnosi na nedostatak dobrih prijatelja i na osećaj djeteta da nije sposobno da uspostavi i održi odnos  prijateljstva i bliskosti.

Psihoterapija pomaže detetu da formira pozitivnu sliku o sebi, da razvije socijalne veštine, da radi na rešavanju problema koji ga onemogućavaju da se druži i raduje stvarima kojima se raduju njegovi vršnjaci…

 

Problemi u periodu od rođenja do 2. godine

Problemi spavanja

Problemi spavanja su jako ozbiljni za roditelje.  Članovi porodice, često,  zakazuju savetovanje govoreći da su  “na izmaku svojih snaga”. Zbog toga je  potrebno  da brzo budu primljeni na terapiju. Iskustvo je pokazalo da su jedna ili dve konsultacije dovoljne da roditelji mogu promeniti svoj osnovni pristup bebi, čime se izlazi iz začaranog kruga u koji su svi skupa zapali.

Tehnika koja  se u radu koristi je kombinovanje strukturisanog ispitivanja o detaljima kako je organizovan raspored aktivnosti bebe u vremenu i slobodno ispitivanje o uspomenama na period trudnoće i porođaja, kao i međusobnih odnosa između roditelja i sa njihovim sopstvenim roditeljima.

Ono što se  pruža roditelju  je mogućnost da kroz svoju priču slobodno asocira i da terapeuta doživi kao zainteresovanu i sposobnu za primanje i držanje znatne količine informacija. Što se priča više razvija, sve je jasnije da se ispod problema spavanja nalazi neki aspekt problema separacije i individuacije na kojem treba raditi.

 

Problemi ranog detinjstva ( od 2. do 7. godine )

Noćno mokrenje

O enurezi (nevoljnom noćnom i dnevnom mokrenju) govorimo ako dete posle 3. ili 4. godine starosti povremeno ili stalno nevoljno ispušta mokraću u rublje.Mokrenje se može javiti izdvojeno ili udruženo sa drugim smetnjama (usporenim razvojem,napadima besa, osećanjem tuge, straha…. itd.)

Uzroci nevoljnog mokrenja mogu biti razni. Pre svega, treba isključiti organske uzroke. Najčešće se iza nevoljnog mokrenja kriju psihički uzroci, ili  pogrešni postupci prilikom navikavanja na čistoću.

Mokrenje je često posledica  većih uzbuđenja koje je dete doživelo u toku dana, neprijatnih doživljaja u porodici, rođenja drugog deteta (naročito u periodu uspostavljanja kontrole mokrenja), sukoba u školi,  zastrašenosti deteta, odvajanja od roditelja….

Nevoljno mokrenje je simptom narušene psihičke stabilnosti deteta.

Enureza je poremećaj koji izaziva permanentnu frustraciju kod dece. Dete je sklono samoizolaciji, potištenosti,  ima gubitak samopoštovanja i kompleks niže vrednostii, osećaj stida  i krivice. Psihoterapijom se detetu vraća samopuzdanje i vera u mogućnost izlečenja. Ona pomaže i roditelju i detetu da bolje razumeju problem.

 

Tikovi

Tikovi su nevoljni, brzi, ponavljajući i neritmički motorni pokreti koji ne služe jasno utvrđenom cilju. Oni se najčešće javljaju u predelu glave i lica, a u najtežim slučajevima mogu zahvatiti gotovo čitavo telo. Izvestan broj dece ima i glasovne tikove koji se mogu javiti samostalno ili u kombinaciji sa motornim tikovima.

Iako nevoljni, tikovi nisu potpuno izvan kontrole pošto ih dete može odložiti na određeno vreme, ali nakon toga dolazi do naglog pogoršanja, pa oni postaju jači i duže traju.

Tik poremećaji imaju uticaj na celokupno funkcionisanje deteta, pa deca sa tikovima mogu biti manje prihvaćena od svojih vršnjaka, mogu da imaju problem školskog postignuća i druge probleme….

Tik poremećaji mogu se tretirati na  više načina. U razvojnom savetovalištu koristimo kombinaciju neurofidbek treninga i psihoterapeutske metode.